به گزارش تیمچه؛ هر سال با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان و افزایش طبیعی تقاضا برای کالاهای اساسی، نگاهها بیش از هر زمان دیگری به سمت نظارت بر بازار دوخته میشود؛ نظارتی که باید همزمان با رشد مصرف، دقیقتر و قاطعتر عمل کند. امسال اما شرایط متفاوتتر است؛ چراکه بلافاصله پس از رمضان، بازار وارد تبوتاب نوروز میشود و این همزمانی، حساسیت مدیریت عرضه و کنترل قیمتها را دوچندان کرده است.
برای بررسی آخرین وضعیت بازار و نحوه اجرای طرحهای نظارتی، به سراغ جواد محمدی فشارکی، مدیر بازرسی اصناف استان اصفهان رفتیم تا از جزئیات برنامهها و چالشهای پیشرو بیشتر بدانیم.
سه شیفت بازرسی؛ از ۸ صبح تا ۱۰ شب حتی در تعطیلات
طبق اظهارات محمدی، طرح تشدید بازرسی اصناف در استان اصفهان از ۱۸ بهمنماه کلید خورده است؛ طرحی که با تغییر ساختار شیفتها از دو شیفت به سه شیفت و اعلام آمادهباش کامل، تا ۱۵ فروردینماه ادامه خواهد داشت.
به گفته او، بازرسان از ساعت ۸ صبح تا ۱۰ شب، حتی در روزهای تعطیل، در سطح بازار حضور دارند و تمرکز اصلی آنها بر کالاها و خدمات مرتبط با ایام رمضان است که بیشتر شامل مواد غذایی میشود.
محمدی توضیح میدهد: «وقتی میگوییم طرح تشدید، یعنی آمادهباش کامل. همکاران ما عملاً مرخصی ندارند و نظارتها با حداکثر ظرفیت انجام میشود. این تشدید نظارت، تنها محدود به ماه مبارک رمضان نیست؛ چون بلافاصله پس از این ماه، عید نوروز را پیش رو خواهیم داشت. به همین دلیل بازرسیها بهصورت پیوسته تا نیمه فروردین ادامه خواهد داشت.»
۹۲۲ بازدید در هفت روز؛ گرانفروشی در صدر تخلفات
بر اساس آمار ارائهشده از بازرسی اصناف، از ۱۸ بهمن که این طرح کلید خورده تا ۲۵ بهمن، ۹۲۲ مورد بازرسی از واحدهای صنفی در استان انجام شده که منجر به تشکیل ۲۹۸ پرونده تخلف و ارسال آن به سازمان تعزیرات حکومتی شده است.
رتبهبندی تخلفات نشان میدهد:
-
رتبه اول: گرانفروشی
-
رتبه دوم: عدم درج قیمت
-
رتبه سوم: عدم رعایت دستورالعملهای بهداشتی
محمدی درباره رابطه «عدم درج قیمت» و گرانفروشی تصریح میکند: «وقتی کالایی قیمت ندارد، معمولاً هدف این است که فروشنده بتواند آن را با نرخ بالاتر عرضه کند. درج نکردن قیمت در بسیاری موارد مقدمه گرانفروشی است.»
ابزار بازدارندگی؛ از جریمه نقدی تا پلمب واحد صنفی
رئیس بازرسی اصناف استان اصفهان معتقد است، اصل جریمه برای تنبیه و جلوگیری از تکرار تخلف طراحی شده، اما همه متخلفان الزاماً متنبه نمیشوند.
او بیان میکند: «طبق قانون، اگر برای یک واحد صنفی سه مرتبه پرونده تخلف تشکیل و به تعزیرات ارسال شود، حکم پلمب صادر خواهد شد. این اقدام از پلمب برای فروشنده سنگینتر است؛ زیرا پلمب فقط بستن درِ مغازه نیست. با پلمب، علاوه بر اینکه درآمد واحد صنفی قطع میشود، حقوق و بیمه کارگران و سایر هزینههای جاری را باید پرداخت کند. همچنین از نظر اعتباری هم ضربه سنگینی میخورد.»
آیا کمبودی در بازار وجود دارد؟
در هفتههای منتهی به رمضان، نگرانی درباره تأمین اقلام پرمصرف همواره افزایش مییابد؛ اما مدیر بازرسی اصناف استان اصفهان تأکید میکند که هیچ کمبودی در کالاهای اساسی وجود ندارد.
به گفته او، ذخایر کالاهای پرمصرف از جمله مرغ، تخممرغ، گوشت، لبنیات، برنج، حبوبات، روغن خوراکی، خرما و پنیر کامل است و ذخیرهای فراتر از نیاز یکماهه، حتی یکساله، برای استان پیشبینی شده است.
رفتار خرید هیجانی؛ عامل کمبود مصنوعی
محمدی در رابطه با رفتار هیجانی مردم در خرید یا انبار کردن کالاها بیان داشت: «این رفتار هنگامی مشاهده میشود که کالابرگها اعلام میشود. باوجود اینکه دولت خیال مردم را بابت نسوختن مبلغ کالابرگ راحت کرده است، اما نگرانی مردم از کاهش ارزش پول باعث میشود ترجیح دهند سریعتر خرید کنند.»
این رفتار چند پیامد دارد:
-
ایجاد صف و شلوغی در فروشگاهها
-
تخلیه موقت قفسهها
-
شکلگیری تصور کمبود در افکار عمومی
-
برهم خوردن تعادل عرضه و تقاضا
-
افزایش مقطعی قیمتها
او تأکید میکند: «در بسیاری از موارد کالا در انبار موجود است، اما به دلیل خرید همزمان، قفسهها خالی میشود و مردم تصور میکنند کمبود وجود دارد. به بیان دیگر، آنچه برخی شهروندان به عنوان کمبود تلقی میکنند، کمبود مصنوعی و ناشی از افزایش تقاضاست. حتی به دلیل افزایش تقاضا، در برخی موارد ممکن است شاهد افزایش مقطعی قیمت نیز باشیم. از شهروندان گرامی تقاضا میکنیم برای حفظ آرامش خود و دوری از صفهای شلوغ و ترددهای زیاد، پس از شارژ کالابرگ برای خرید عجله نکنند.»
جمعبندی
با اجرای طرح تشدید بازرسی اصناف در استان اصفهان و آمادهباش کامل بازرسان تا ۱۵ فروردین، به نظر میرسد مدیریت بازار در ماههای پرمصرف رمضان و نوروز با اولویت کنترل قیمتها و جلوگیری از تخلفات صنفی در دستور کار جدی مسئولان قرار دارد. شهروندان نیز میتوانند با پرهیز از خرید هیجانی، به تعادل بازار کمک کنند.
