اصفهان در مسیر خورشیدی شدن | ۹ هزار هکتار زمین در انتظار طلوع خورشید

بحران ناترازی انرژی در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های کشور تبدیل شده است؛ چالشی که با نزدیک شدن به فصل گرما و افزایش مصرف برق، بیش از گذشته خود را نشان می‌دهد. در چنین شرایطی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به ویژه انرژی خورشیدی به عنوان یکی از راهکارهای اصلی برای تأمین برق پایدار مورد توجه دولت و بخش خصوصی قرار گرفته است.استان اصفهان به دلیل برخورداری از تابش مناسب خورشید، وسعت اراضی مستعد و ظرفیت بالای سرمایه‌گذاری، به یکی از کانون‌های اصلی توسعه نیروگاه‌های خورشیدی کشور تبدیل شده است.

واگذاری ۵۴۳ قطعه زمین برای احداث نیروگاه خورشیدی در اصفهان

ابراهیم کریمی، مدیر میز انرژی‌های نوین استانداری اصفهان، در تشریح آخرین وضعیت پروژه‌های خورشیدی استان اظهار کرد: در مجموع ۵۴۳ مورد واگذاری زمین برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی در سطح استان پیش‌بینی شده است. مساحت این اراضی به ۹ هزار و ۱۱۰ هکتار می‌رسد که نشان‌دهنده ظرفیت کم‌نظیر اصفهان برای جذب سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی‌های پاک است.

وی افزود: از این تعداد، ۷۹ قطعه زمین به مساحت ۵۹۴ هکتار به صورت کامل تحویل متقاضیان شده و وارد مرحله اجرایی شده‌اند. همچنین برای ۲۱۸ قطعه دیگر به مساحت ۲ هزار و ۲۲ هکتار قرارداد اجاره منعقد شده و مراحل قانونی و اجرایی آن در حال پیگیری است.

به گفته کریمی، سیاست دولت در این حوزه مبتنی بر اجاره بلندمدت اراضی است؛ رویکردی که ضمن حفظ مالکیت اراضی ملی، امنیت و ثبات لازم را برای سرمایه‌گذاران و پروژه‌های بلندمدت فراهم می‌کند.

ظرفیت ۴۴۰ مگاواتی نیروگاه خورشیدی در مدار بهره‌برداری

کریمی با اشاره به ظرفیت نصب شده نیروگاه‌های خورشیدی در استان گفت: در حال حاضر بیش از ۴۴۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در استان اصفهان به بهره‌برداری رسیده است. این میزان، اصفهان را در زمره استان‌های پیشرو کشور در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر قرار داده است.

وی تأکید کرد که روند توسعه این ظرفیت همچنان ادامه دارد و با تکمیل پروژه‌های در دست اجرا، سهم انرژی خورشیدی در سبد برق استان افزایش چشمگیری خواهد یافت.

سه مانع بزرگ در مسیر توسعه نیروگاه‌های خورشیدی

با وجود ظرفیت‌های فراوان، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی با چالش‌هایی نیز مواجه است. کریمی مهم‌ترین موانع را به شرح زیر اعلام کرد:

۱. کمبود منابع مالی و عدم همراهی نظام بانکی

نیروگاه‌های خورشیدی از نظر اقتصادی و فنی کاملاً توجیه‌پذیر هستند، اما نبود تسهیلات بانکی و محدودیت‌های تأمین مالی، روند اجرای بسیاری از طرح‌ها را کند کرده است.

۲. مشکلات تخصیص ارز برای واردات تجهیزات

بخش قابل توجهی از تجهیزات تخصصی نیروگاه‌های خورشیدی همچنان وارداتی هستند و فرآیندهای طولانی تخصیص ارز، ثبت سفارش و ترخیص کالا باعث تأخیر در اجرای پروژه‌ها می‌شود.

۳. محدودیت زیرساخت‌های انتقال برق

شبکه انتقال کشور ظرفیت نامحدودی برای پذیرش برق نیروگاه‌های بزرگ ندارد. به همین دلیل توسعه نیروگاه‌های کوچک و متوسط در نزدیکی مراکز مصرف می‌تواند راهکاری مؤثر برای کاهش تلفات شبکه و کاهش هزینه‌های سرمایه‌گذاری باشد.

رونق بازار برق سبز در بورس انرژی

یکی از مهم‌ترین مشوق‌های سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، افزایش قیمت برق سبز در بورس انرژی است.

کریمی در این باره گفت: همزمان با آغاز دوره اوج مصرف، قیمت برق سبز در تالار سبز بورس انرژی از مرز ۸ هزار تومان به ازای هر کیلووات ساعت عبور کرده و انتظار می‌رود این روند افزایشی ادامه یابد.

وی افزود: واحدهای صنعتی مشمول احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر در صورت انجام ندادن تعهدات خود، از تعرفه‌های یارانه‌ای خارج شده و برق مصرفی آنها با نرخ بازار و بورس محاسبه خواهد شد. همین موضوع انگیزه صنایع برای سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های خورشیدی را افزایش داده است.

تمرکز بر جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی

مدیر میز انرژی‌های نوین استانداری اصفهان تأکید کرد: در حال حاضر اعطای تسهیلات دولتی در دستور کار نیست و تمرکز اصلی بر ایجاد بستر مناسب برای ورود سرمایه‌گذاران بخش خصوصی قرار دارد.

وی معتقد است سرمایه‌گذاری‌های خرد و متوسط در شرایط فعلی اثربخشی بیشتری نسبت به پروژه‌های بسیار بزرگ دارند و می‌توانند با سرعت بیشتری وارد مدار تولید شوند.

ثبت رکورد جدید تولید انرژی تجدیدپذیر در کشور

کریمی با اشاره به روند رو به رشد تولید برق پاک در کشور گفت: در ۲۶ فروردین ۱۴۰۵ رکورد جدیدی در تولید روزانه انرژی تجدیدپذیر کشور ثبت شد و میزان تولید به ۱۹.۶ گیگاوات ساعت رسید.

بر اساس این آمار، سهم نیروگاه‌های خورشیدی ۱۵.۲ گیگاوات ساعت، نیروگاه‌های بادی ۳.۲ گیگاوات ساعت، نیروگاه‌های برق‌آبی کوچک ۱.۱ گیگاوات ساعت و سایر منابع تجدیدپذیر ۰.۱ گیگاوات ساعت بوده است.

وی پیش‌بینی کرد با افزایش طول روزها و شدت تابش خورشید در ماه‌های پیش‌رو، رکوردهای جدیدی در تولید انرژی‌های پاک ثبت شود.

ظرفیت‌های قانونی برای فروش برق نیروگاه‌های تجدیدپذیر

کریمی در پایان با اشاره به سازوکارهای فروش برق نیروگاه‌های تجدیدپذیر اظهار کرد: تنها دستگاه‌های اجرایی مشمول ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری مکلف به تولید برق مصرفی خود و تزریق آن به شبکه هستند.

به گفته وی، سایر سرمایه‌گذاران می‌توانند برق تولیدی خود را از طریق بورس انرژی، ماده ۱۲، ماده ۶۱ و یا سازوکار تهاتر به فروش برسانند. نمونه موفق این مدل، پروژه ۶۰۰ مگاواتی صناپ وابسته به فولاد مبارکه است که تاکنون ۱۲۰ مگاوات آن به بهره‌برداری رسیده است.

جمع‌بندی: اصفهان پیشتاز گذار به انرژی پاک

مجموع آمارها نشان می‌دهد اصفهان به یکی از مهم‌ترین قطب‌های توسعه انرژی خورشیدی کشور تبدیل شده است. واگذاری بیش از ۹ هزار هکتار زمین، بهره‌برداری از بیش از ۴۴۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی و استقبال روزافزون سرمایه‌گذاران از بازار برق سبز، نویدبخش آینده‌ای روشن برای این استان است.

با این حال، رفع موانع مالی، تسهیل تأمین تجهیزات و توسعه زیرساخت‌های انتقال برق، شرط اصلی تحقق اهداف بلندپروازانه اصفهان در مسیر تبدیل شدن به پایتخت انرژی خورشیدی کشور خواهد بود.