جهش قیمتی بدون پشتوانه واقعی
جهشهای قیمتی خودرو در اردیبهشت ماه، هیچ پشتوانه تقاضای واقعی نداشت. اکنون با فروکش کردن هیجانات و عقبنشینی واسطهگران، حباب این خودروها در حال تخلیه است.
بیشترین ضربه به بازار مونتاژیها وارد شده است. در مقابل، افت قیمت در بازار خودروهای داخلی بسیار ملایمتر بوده است.
دلالان و شایعهسازی؛ محرک اصلی التهاب
نگرانیهای ناشی از وضعیت صنایع فولادی و پتروشیمی پس از تنشهای اخیر، انتظارات تورمی را برای تولیدات داخلی به شدت افزایش داد. در این میان، سوداگران با شایعهسازی در فضای مجازی، بازار را ملتهب کردند.
شایعههایی که برای کمبود ورق فولادی ساخته شد و با هدف افزایش قیمتها پیش رفت.
دیگر خبری از محرک قدیمی نیست
به اعتقاد فعالان بازار، برخلاف گذشته که دلار مهمترین محرک بازار خودرو بود، حالا فضای روانی و نااطمینانی اقتصادی نقش پررنگتری پیدا کرده است.
حتی در مقاطعی که نرخ ارز ثبات نسبی داشته، قیمت خودرو همچنان صعودی بوده است. بازار واکنش هیجانی نشان داده، نه منطقی.
برخی تحلیلها تأکید دارند خودرو اکنون بر مبنای انتظارات تورمی قیمتگذاری میشود، نه صرفاً هزینه تولید یا نرخ ارز.
زلزله در بازار مونتاژیها
بررسی قیمتها نشان میدهد بیشترین افت قیمت به فونیکس FX اختصاص دارد. این خودرو که در ابتدای خرداد با قیمت ۶ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان معامله میشد، حالا به ۴ میلیارد و ۹۴۰ میلیون تومان رسیده است.
تیگو ۸ پرو مکس نیز از ۶ میلیارد و ۹۵۰ میلیون تومان به ۵ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان کاهش یافته است.
این دو خودرو جزو محصولات گرانقیمت بازار مونتاژی محسوب میشوند. افت قیمت آنها را میتوان نشانهای از کاهش تقاضا در بخش خودروهای لوکستر دانست.
دیگنیتی پرستیژ نیز طی این مدت ارزش خود را از دست داده است. از ۵ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان به ۵ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان رسیده است.
جک جی۴ و فیدلیتی الیت نیز به ترتیب ۲ و ۴ درصد افت قیمت را تجربه کردهاند.
اما برخی خودروها گران شدند
در مقابل، بعضی خودروها با رشد قیمت همراه بودهاند. از جمله کیامسی جی۷ که از ۴ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان به ۴ میلیارد و ۸۵۰ میلیون تومان رسیده است. هایما نیز با رشد قیمت روبهرو بوده.
قیمت چانگان CS۵۵ نیز از ۴ میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان به ۴ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان تغییر یافته است. یعنی ۸ درصد به قیمت این خودرو اضافه شده است.
افت ملایم خودروهای داخلی
در گروه محصولات سایپا، کوییک GXR با ریزش ۲۵ میلیون تومانی به یک میلیارد و ۲۹۰ میلیون تومان رسید. شاهین جی نیز با افت ۱۶ میلیونی، مرز ۲ میلیارد و ۱۱۴ میلیون تومان را ثبت کرد.
در جبهه ایرانخودرو، پژو ۲۰۷ اتوماتیک ۱۶ میلیون تومان ارزان شد. اما خودروی تازهوارد ریرا، برخلاف جریان بازار، با رشد ۱۹ میلیون تومانی به قیمت ۳ میلیارد و ۶۱۴ میلیون تومان رسید.
چرا خودروهای داخلی کمبیشتر ریختند؟
برخلاف خودروهای لوکس، کوییک و شاهین افت قیمت ملایمتری (حدود ۱ تا ۳ درصد) تجربه کردهاند. دلیل این امر، بالابودن تقاضای مصرفی در این رده قیمتی است.
همچنین نزدیکی قیمت بازار به بهای تمامشده کارخانه، اجازه ریزش سنگین را نمیدهد.
رشد قیمت خودروهایی مثل ریرا هم به احتمال زیاد به خاطر کمبود عرضه این مدلها در بازار آزاد است. دلالان میخواهند باوجود روند نزولی کلی بازار، قیمت این مدلهای خاص را بالا نگه دارند.
پیشبینی کارشناسان از نیمه دوم سال
برخی کارشناسان پیشبینی میکنند اگر ثبات نسبی در بازار ارز و فضای سیاسی ادامه پیدا کند، احتمال توقف رشد قیمتها در نیمه دوم سال وجود دارد.
حتی بعضی تحلیلها از کاهش تدریجی قیمت خودرو سخن میگویند. اما تأکید دارند این موضوع مشروط به افزایش عرضه و کاهش تنشهای اقتصادی است.
بازار همچنان بیثبات است
با این حال، در شرایط فعلی بازار همچنان بیثبات است. بسیاری از فعالان حوزه خودرو معتقدند نبود شفافیت، فعالیت دلالان، محدودیت عرضه و رشد انتظارات تورمی باعث شده قیمتها از واقعیت اقتصادی فاصله بگیرد.
مجلس و نهادهای نظارتی به دنبال کنترل آگهیهای جعلی و مدیریت فضای روانی بازار هستند. اما اینکه این اقدامات بتواند التهاب بازار خودرو را مهار کند یا نه، پرسشی است که پاسخ آن در هفتههای آینده مشخص خواهد شد.