بازار لاستیک ایران در بحران؛ از کاهش عرضه داخلی تا افزایش ۱۵۰ درصدی قیمت‌ها

به گزارش تیمچه؛بازار لاستیک کشور در ماه‌های اخیر دستخوش تغییرات شدیدی شده است. کاهش چشمگیر عرضه لاستیک ایرانی، افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها، تأخیر در توزیع میان نمایندگان و رشد هزینه‌های خدمات جانبی، فضای این صنف را برای مصرف‌کنندگان و فعالان اقتصادی دشوار کرده است.در گفت‌وگو با حسین زمانی، رئیس اتحادیه فروشندگان لاستیک و قطعات لاستیک و رئیس کمیسیون اقتصادی اتاق اصناف اصفهان، ابعاد مختلف این بحران را بررسی کرده‌ایم.


🔻 سهم لاستیک ایرانی از ۴۰ درصد به ۵ درصد رسید

زمانی در پاسخ به این سوال که پیش از جنگ، سهم لاستیک ایرانی در بازار چقدر بود، گفت:
«پیش از جنگ، سهم لاستیک ایرانی از کل بازار حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بود. اما اکنون این سهم به حدود ۱۰ درصد و در برخی مقاطع حتی به ۵ درصد کاهش یافته است.»

این کاهش شدید، یکی از دلایل اصلی کمبود لاستیک با قیمت مناسب در بازار فعلی است.

📈 افزایش ۱۲۰ تا ۱۵۰ درصدی قیمت لاستیک در یک سال

به گفته رئیس اتحادیه لاستیک‌فروشان اصفهان، از بهمن‌ماه سال گذشته قیمت‌ها به‌صورت پله‌ای رشد کرده است:

«در مجموع حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ درصد افزایش قیمت داشتیم. در برخی سایزهای خاص، این افزایش حتی به ۱۵۰ درصد هم رسیده است.»

این افزایش برای همه سایزها یکسان نبوده و لاستیک‌های خاص با رشد بیشتری مواجه شده‌اند.

⚠️ عرضه دولتی جوابگوی تقاضا نیست

با وجود توزیع لاستیک با نرخ دولتی، بسیاری از مصرف‌کنندگان همچنان برای خرید لاستیک ایرانی با قیمت منطقی با مشکل مواجه‌اند.

زمانی در این باره توضیح داد:

«نماینده به محض دریافت بار، ظرف یک ساعت آن را می‌فروشد. تقاضا آنقدر بالاست که لاستیک در بازار نمی‌ماند.»

وی همچنین به سبدهای ترکیبی اجباری شرکت‌های تولیدکننده اشاره کرد که شامل سایزهای سودده و زیان‌ده است و نمایندگان مجبور به پذیرش کل سبد هستند.

💰 پیش‌پرداخت‌های سنگین و تحویل ماه‌ها به تأخیر افتاده

یکی از چالش‌های اساسی، دریافت پیش‌پرداخت‌های کلان از نمایندگان است:

«برخی شرکت‌ها تا ۵ یا ۶ میلیارد تومان پیش‌پرداخت دریافت می‌کنند تا نماینده را در نوبت دریافت بار قرار دهند، اما تحویل گاهی ماه‌ها به طول می‌انجامد.»

به عنوان مثال، از آبان‌ماه سال گذشته، حدود ۸۰۰ میلیارد تومان فقط از نمایندگان استان اصفهان نزد یکی از شرکت‌های تولیدکننده بلوکه شده است.

🧾 پیگیری‌های صنفی بی‌نتیجه مانده است

اتحادیه صنف لاستیک‌فروشان تاکنون بیش از ۲۰ تا ۳۰ نامه به دستگاه‌هایی مانند اتاق اصناف، وزارت صمت و سازمان حمایت ارسال کرده، اما همچنان پاسخی قطعی دریافت نشده است.

🛞 لاستیک تقلبی و درجه‌دو در بازار؛ چقدر جدی است؟

به گفته حسین زمانی، در مورد لاستیک‌های خارجی، ورود لاستیک تقلبی یا بی‌کیفیت تقریباً غیرممکن است، اما در تولید داخل، لاستیک درجه دو برای مصارف شهری یا خودروهای کم‌مسافت عرضه می‌شود که روی خود لاستیک درج شده و قابل تشخیص است.

💸 قیمت لاستیک سواری؛ از پراید ۶ میلیونی تا خارجی ۱۵ میلیونی

آخرین قیمت‌های لاستیک سواری در بازار به این شرح است:

نوع لاستیک قیمت (تومان)
پراید (ارزان‌ترین) حدود ۶ میلیون
لاستیک خارجی مناسب از ۸ میلیون به بالا
لاستیک کره‌ای و ژاپنی ۱۴ تا ۱۵ میلیون

🔧 پنچرگیری لاکچری یا واقعیت افزایش هزینه‌ها؟

اخیراً خبری با عنوان «پنچرگیری لاکچری» منتشر شده که هزینه‌هایی تا ۵۰۰ هزار تومان را مطرح کرده بود. زمانی در این باره گفت:

«پنچرگیری ساده با فیتیله حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان است. اما اگر بالانس، باز کردن لاستیک و خدمات دیگر اضافه شود، هزینه بالا می‌رود. عنوان «لاکچری» بیشتر رسانه‌ای است، اما افزایش هزینه خدمات واقعی است.»

🛑 چه زمانی تعویض لاستیک الزامی است؟

بر اساس توصیه‌های فنی اتحادیه:

📊 خلاصه وضعیت بازار لاستیک در ایران

شاخص وضعیت فعلی
سهم لاستیک ایرانی کاهش از ۴۰٪ به ۱۰٪
افزایش قیمت (یک سال) ۱۲۰ تا ۱۵۰ درصد
زمان تحویل بار به نمایندگان هر ۲ تا ۳ ماه یک‌بار
پیش‌پرداخت نمایندگان تا ۶ میلیارد تومان
ارزان‌ترین لاستیک حدود ۶ میلیون تومان
هزینه پنچرگیری ساده ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان

✅ جمع‌بندی

بازار لاستیک ایران در شرایط فعلی با دو بحران هم‌زمان روبه‌روست:

  1. کاهش شدید عرضه لاستیک ایرانی

  2. افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها و هزینه‌های جانبی

این وضعیت نه‌تنها فشار مالی بر خانوارها را افزایش داده، بلکه فعالان صنفی را نیز در بلاتکلیفی مالی و تأمین کالا قرار داده است. تا زمانی که سازوکار مشخصی برای توزیع، نظارت بر پیش‌پرداخت‌ها و افزایش تولید داخلی ایجاد نشود، این بحران ادامه‌دار خواهد بود.