بحران در بازار صنایع دستی اصفهان؛ کاهش ۵ هزار میلیارد تومانی فروش و خطر تعطیلی کارگاه‌ها

صنایع دستی اصفهان که نماد هنر و اقتصاد این شهر است، در ماه‌های اخیر با موانع و دست‌اندازهای جدی روبه‌رو شده است. فعالان این حوزه از دولت انتظار دارند با ابزارهای تسهیلگری، موانع تولید و صادرات را از پیش پای آن‌ها بردارد تا چراغ کارگاه‌های هنری خاموش نشود.در نشست اخیر صنف صنایع دستی اصفهان، اعلام شد که نوسانات اقتصادی و محدودیت‌های تحریمی درست در دو فصل طلایی فروش (اسفند و فروردین)، ضربه‌ای سنگین به گردش مالی این بخش وارد کرده است.

سقوط ۵ هزار میلیارد تومانی گردش مالی صنایع دستی اصفهان

برای درک عمق بحران، باید بدانیم که صنایع دستی تنها دو زمان طلایی برای فروش دارد:

  1. اسفندماه: زمان خریدهای مناسبتی سازمان‌ها و نهادها.
  2. فروردین‌ماه: اوج سفرهای گردشگران داخلی و خارجی به اصفهان.

هم‌زمانی محدودیت‌های اخیر با این دو مقطع، باعث سقوط بی‌سابقه فروش شده است. برآوردها نشان می‌دهد حدود ۵ هزار واحد فعال صنایع دستی، هر کدام نزدیک به یک میلیارد تومان از فروش احتمالی خود را از دست داده‌اند که در مجموع به معنای کاهش ۵ هزار میلیارد تومانی گردش مالی این صنعت است.

هزینه‌های ثابت و خطر تعطیلی کارگاه‌های هنری اصفهان

زیان مالی تنها به کاهش فروش محدود نمی‌شود؛ هزینه‌های اجاره کارگاه، حقوق کارگران و مخارج جاری تولید، حتی در صورت نبود فروش، همچنان پابرجا هستند. این وضعیت بسیاری از کارگاه‌های صنایع دستی اصفهان را در آستانه تعطیلی قرار داده است و ادامه فعالیت آن‌ها نیازمند حمایت فوری دولت است.

مطالبات اصلی فعالان صنف: تسهیلات و معافیت مالیاتی

فعالان این حوزه معتقدند صنایع دستی نه به واردات وابسته است و نه از ارز ترجیحی استفاده می‌کند، اما پتانسیل بالایی برای ارزآوری دارد. مهم‌ترین درخواست‌های آن‌ها از دولت عبارتند از:

پیمان‌سپاری ارزی؛ سد راه صادرات صنایع دستی

یکی از بزرگ‌ترین موانع صادرات صنایع دستی اصفهان، قوانین دست‌وپاگیر پیمان‌سپاری ارزی است. فعالان صنف می‌گویند وقتی هیچ یارانه‌ای برای تولید دریافت نمی‌کنند، اجبار به پیمان‌سپاری ارزی غیرمنطقی است.

علاوه بر این، محدودیت وزن بار همراه مسافر (حداکثر ۲ کیلوگرم) باعث مختل شدن صادرات خرد و مسافری شده است که یکی از مسیرهای اصلی فروش محصولات به گردشگران خارجی بود.

چالش واردات مواد اولیه؛ نقره گران‌تر از طلا!

هزینه‌های واردات نقره خام به عنوان ماده اولیه اصلی در هنرهایی مانند قلم‌زنی، به شدت افزایش یافته است. اضافه شدن ۱۰ درصد مالیات ارزش افزوده و ۲ درصد ضمانت‌نامه بانکی، در مجموع ۱۲ درصد هزینه اضافی به تولیدکننده تحمیل کرده است؛ قانونی که حتی برای واردات طلا هم به این شدت اجرا نمی‌شود.

نتیجه‌گیری: لزوم تسهیلگری دولت

هنرمندان و فعالان صنایع دستی اصفهان به دنبال کمک مالی مستقیم یا بلاعوض نیستند. مطالبه اصلی آن‌ها برداشته شدن موانع تولید، اصلاح قوانین صادراتی و ایجاد تنفس مالیاتی است. اگر این تسهیلگری‌ها انجام شود، صنایع دستی می‌تواند دوباره به موتور محرک اشتغال‌زایی و ارزآوری در استان اصفهان تبدیل شود.