خطرناکترین تهدید برای اصفهان: صنایع نساجی، پوشاک و غذایی
پیش از آغاز تنشهای اخیر، رکود بازار چرخهای تولید را کند کرده بود. اما اکنون با تداوم این وضعیت و بروز چالش «محاصره دریایی» و بهتبع آن کمبود مواد اولیه، تولید در اصفهان وارد مرحلهای حیاتی شده است. در این میان، خطرناکترین اتفاقی که میتواند اصفهان را با یک بحران اجتماعی-اقتصادی غیرقابلجبران مواجه کند، تهدیدِ صنایع نساجی، پوشاک و صنایع غذایی است.
حقیقت تلخ «اثر فزاینده»؛ وقتی بیکاری تکثیر میشود
بسیاری از سیاستگذاران تصور میکنند که بیکاری در همه شاخهها وزن یکسانی دارد، اما واقعیت اقتصادی چنین نیست. صنایع نساجی و غذایی به دلیل ماهیت «زنجیرهای»، دارای بالاترین «اثر فزاینده» (Multiplier Effect) در اقتصاد استان هستند.
اثر فزاینده به چه معناست؟
هر واحد فعالیت تولیدی در این دو صنعت، شبکهای گسترده از تأمینکنندگان، خدمات جانبی، بستهبندی، لجستیک و توزیع را به خود وابسته کرده است.
گرههای حیاتی را حفظ کنیم
برخلاف بخش ساختمان و بسیاری از صنایع دیگر، در نساجی و صنایع غذایی هر شغل یک «گره» حیاتی در شبکه اقتصاد محسوب میشود.
نتیجه مطالعات اقتصادی:
هر یک نفر بیکار در این دو صنعت، عملاً معادل ۲.۲ تا ۲.۶ نفر بیکار در کل جامعه تولید میکند.
این نرخ در مقایسه با صنعت ساختمان و سایر شاخههای صنعتی بهمراتب بالاتر است. یعنی از دست دادنِ هر شغل در این حوزه، موجی از بیکاری را در صنایع وابسته و بخش خدمات ایجاد میکند که در نهایت به رکودی فراگیر میانجامد.
حفظ اشتغال بیش از ۲۰۰ هزار نفر؛ یک ضرورت اجتماعی
در حال حاضر، نساجی، پوشاک و صنایع غذایی مجموعاً اشتغال بیش از ۲۰۰ هزار کارگر را در استان اصفهان تضمین کردهاند. هر تهدیدی که بقای این دو شاخه را نشانه بگیرد:
-
مستقیماً معیشت این جمعیت عظیم و خانوادههایشان را هدف قرار میدهد
-
باعث ۲.۵ برابر بیکاریِ بیشتر در سطح استان میشود
مثال مشخص از اثر فزاینده بیکاری
۱۰۰ هزار نفر بیکاری در این رشتههای صنعتی، باعث بیکاری ۲۵۰ هزار نفر دیگر خواهد شد. این همان مفهوم عملی و عینی «اثر فزاینده» یا «تکاثر» است.
در شرایط قطع دسترسیهای دریایی و کمبود شدید مواد اولیه، اگر سیاستهای فعلی تنها بر مُسکنهای مقطعی تکیه کند، شاهد سونامی بیکاری خواهیم بود که نرخ بیکاری استان را بهشدت افزایش میدهد.
طرح «بنا»؛ سپری بومی برای دوران گذار
برای عبور از این بحران، طرح «بنا» پیشنهاد شده است که حاصل پژوهشهای تخصصی در مرکز مطالعات استراتژیک انجمن نساجی و پوشاک استان اصفهان میباشد.
نام و الهام طرح
نام این طرح از حروف اول عبارت «بقای نیروی انسانی» اقتباس شده است. این طرح با الهام از مدل موفق آلمانی Kurzarbeit طراحی شده؛ مدلی که در آلمان با هدف حفظ پیوند کارگر و بنگاه در دوران جنگهای جهانی و رکود اجرا شده و در سال ۲۰۰۹ باعث حفظ اشتغال ۱.۵ میلیون آلمانی شده است.
بومیسازی طرح برای ایران
«بنا» با توجه به مقتضیات خاصِ زیستبوم صنعتی و حاکمیتی ایران، کاملاً بومیسازی شده است.
ویژگیهای متمایز طرح بنا:
-
نوآورانه و داوطلبانه بدون فشار بر بودجه دولت یا سازمان تأمین اجتماعی
-
تنها هزینه تأمین ارزاق (حدود ۱۰۰ دلار در سال) بر عهده دولت است
-
حفظ نیروی انسانی متخصص در شرایط کاهش تولید
-
دریافت ۸۷ تا ۹۰ درصد از حقوق کارگر با حفظ ارتباط سازمانی
-
بیمه کامل ۳۰ روزه برای کارگر ثبت میشود
پلتفرم خودتنظیمگر
در این پلتفرمِ خودتنظیمگر، بنگاههای پیشرو با ایجاد شبکههای تبادل منابع و اشتراکگذاری ظرفیتها، از یکدیگر در برابر تکانههای بیرونی محافظت میکنند.
نکته کلیدی:
حفظ اشتغال بیش از ۲۰۰ هزار کارگر در صنایع نساجی و غذایی، اکنون دیگر یک انتخاب اقتصادی نیست؛ بلکه یک ضرورت حیاتی برای امنیت اجتماعی اصفهان است.
، ، ، اولیه،