تحول در نظام مالیاتی: گذار از تنبیه به مشوق‌های هوشمند

سازمان امور مالیاتی کشور رویکردی جدید را در پیش گرفته است؛ گذار از ابزارهای صرفاً تنبیهی به سمت مشوق‌های مالیاتی برای تحریک رشد اقتصادی و افزایش درآمدهای پایدار دولت. این تغییر استراتژی، پاسخی به بحث‌های گسترده درباره کارآمدی نظام مالیاتی و نقش آن در حکمرانی اقتصادی است.

 مشوق مالیاتی: اهرم جدید هدایت اقتصادی

محمد انصاری، کارشناس مالیاتی، در تحلیل این تحول می‌گوید:

«مشوق‌های مالیاتی ابزاری قدرتمند برای هدایت جریان نقدینگی و اجرای سیاست‌های کلان اقتصادی هستند.»

نمونه‌های موفق قوانین تشویقی موجود:

 اهداف و ضرورت‌های سیاست جدید

هدف کلان ابزار مالیاتی نتیجه مورد انتظار
هدایت سرمایه به بخش مولد معافیت‌ها و تخفیف‌های هدفمند جذاب‌تر شدن سرمایه‌گذاری در تولید نسبت به بازارهای سفته‌باز
حمایت از نوآوری تطبیق قوانین با اقتصاد دانش‌بنیان رونق فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها
شفافیت و کارایی قوانین مرتبط با پایانه‌های فروشگاهی و ارزش افزوده رهگیری جریان کالا و جلوگیری از رانت و فرار مالیاتی

 چالش‌های پیش‌روی تحول مالیاتی

انصاری بر دو مانع ساختاری اصلی تأکید کرد:

  1. نیاز به تطبیق با اقتصاد نوین:

    • قوانین فعلی با شرایط پیچیده و ریسک‌پذیر شرکت‌های دانش‌بنیان هماهنگی کامل ندارد.

    • ضرورت بازنگری در نرخ‌های مالیاتی بر اساس ماهیت فعالیت (مولد vs غیرمولد).

  2. مانع کلیدی خارج از حیطه مالیات:

    • سازمان تأمین اجتماعی به یکی از بزرگترین چالش‌های تولیدکنندگان تبدیل شده است.

    • موفقیت مشوق‌های مالیاتی در گرو هماهنگی با سایر نهادها، به‌ویژه در اصلاح قوانین تأمین اجتماعی است.

نتیجه‌گیری کارشناس: بدون رفع موانع ساختاری موازی، مشوق‌های مالیاتی به‌تنهایی نمی‌توانند نقش واقعی خود در رونق تولید و جذب سرمایه‌گذاری مولد را ایفا کنند.