مزایای صادرات از نگاه دامداران
تأمین نقدینگی و سرمایه در گردش
دامداران اصفهان به عنوان یکی از قطبهای تولید شیر کشور، این اقدام را مثبت ارزیابی میکنند. با توجه به افزایش هزینههای خوراک، دارو، انرژی و نگهداری، فروش بخشی از دامهای مازاد، کمبازده یا در آستانه حذف از گله، میتواند به نقدینگی فوری دامداران کمک شایانی کند.
افزایش قیمت فروش دام
صادرات میتواند قیمت فروش دام را نسبت به بازار داخلی بهبود بخشد و حاشیه نقدینگی دامداران را تقویت کند. این امر به دامداران امکان میدهد تا بدهیهای کوتاهمدت خود را تسویه کرده و برای دوره تولید بعدی آماده شوند.
کاهش فشار ناشی از تأخیر در پرداخت مطالبات
یکی از معضلات اساسی دامداران، تأخیر ۲ تا ۳ ماهه در پرداخت بهای شیر توسط کارخانههای لبنی است. در گذشته دامداران بهای شیر را نقدی دریافت میکردند، اما اکنون این پرداختها تا ۶۰ روز یا بیشتر به تأخیر میافتد و سرمایه در گردش آنها را با مشکل مواجه کرده است.
هشدار درباره هدررفت سرمایه ژنتیکی کشور
حسن جعفری، رئیس اتحادیه دامداران اصفهان، در گفتوگو با اصفهان زیبا اعلام کرد:
«در طول حدود ۴۰ سال، روی دامهای مولد کشور کار ژنتیکی و اصلاحنژادی انجام شده است. تلیسههایی که اکنون در آستانه نخستین زایمان قرار دارند، حاصل این سرمایهگذاری هستند و در صورت نبود امکان صادرات، ممکن است دامداران ناچار به حذف آنها شوند.»
تلیسهها به دامهای مادهای گفته میشود که هنوز نخستین زایمان خود را انجام نداده و در آستانه ورود به چرخه تولید شیر قرار دارند. این دامها برای تولید گوشت خریداری نمیشوند، بلکه هدف اصلی از پرورش و خریدوفروش آنها، استفاده از ظرفیتشان در تولید شیر است.
آمار تولید و مصرف شیر در کشور
جعفری با اشاره به آمار موجود بیان کرد:
-
سرانه تولید شیر در کشور: حدود ۱۵۰ کیلوگرم
-
سرانه مصرف شیر: کمتر از ۱۰۰ کیلوگرم
این فاصله چشمگیر میان تولید و مصرف، ضرورت توسعه بازارهای صادراتی و ایجاد سازوکارهای پایدار برای جذب مازاد تولید را بیش از پیش آشکار میکند.
چالشهای پیش روی صادرات
محدودیتهای صادراتی
به دلیل تحریمها و مشکلات دیگر، امکان صادرات شیرخشک وجود ندارد و صادرات تلیسه میتواند به عنوان یک راهکار جایگزین مطرح شود.
الزامات بهداشتی سختگیرانه
صادرات این دامها تابع مقررات سختگیرانه سازمان دامپزشکی کشور و استانداردهای دامپزشکی جهانی است و تنها واحدهایی که بتوانند استانداردهای لازم را رعایت کنند، امکان حضور در بازارهای صادراتی را خواهند داشت.
نگرانیهای عمومی
مردم نگران افزایش مجدد قیمت لبنیات و گوشت هستند، هرچند دامداران معتقدند با توجه به مازاد تولید شیر در کشور، صادرات بازار را ملتهب نخواهد کرد.
وضعیت نهادهها و علوفه
بر اساس اظهارات رئیس اتحادیه دامداران اصفهان، در حال حاضر وضعیت نهادهها و علوفه عادی است و تأمین نهادهها مشکل جدی ندارد. چالش اصلی، کمبود سرمایه در گردش و تأخیر در پرداخت بهای شیر است.
راهکارهای پیشنهادی برای پایداری تولید
برای حل مشکلات این بخش، مجموعهای از اقدامات هماهنگ ضروری است:
✅ تسریع در پرداخت مطالبات دامداران
✅ توسعه بازارهای صادراتی
✅ تسهیل صادرات دامهای اصلاحنژادشده
✅ حمایت از واحدهای دارای استانداردهای لازم برای حضور در بازارهای خارجی
جمعبندی
صادرات گاو شیری و تلیسههای اصلاحنژادشده، اگر با رعایت کامل الزامات بهداشتی و دامپزشکی انجام شود، میتواند به عنوان یک ابزار مدیریت بازار عمل کند و از هدررفت سرمایه ژنتیکی کشور جلوگیری نماید. با این حال، استمرار تولید پایدار بدون تأمین نقدینگی و ایجاد بازار مطمئن برای محصولات و دامهای مولد، امکانپذیر نخواهد بود.