افزایش نرخ سهمیه سوم بنزین از ۵ به ۱۰ هزار تومان؛ سهمیه اول و دوم بدون تغییر ماند
به گزارش تیمچه، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی نیز از تخصیص سهمیه بنزین متناسب با میزان پیمایش خودروهای فعال در بخش حملونقل عمومی و تاکسیهای اینترنتی خبر داده است تا فشار این افزایش قیمت تا حدی جبران شود.
سه پیشنهاد برای مدیریت مصرف بنزین؛ دولت کدام را انتخاب کرد؟
طبق اطلاعات موجود، سه طرح و پیشنهاد اصلی برای اصلاح الگوی مصرف بنزین روی میز دولت قرار داشت که در نهایت، گزینه سوم مورد تأیید قرار گرفت:
پیشنهاد اول: کنترل مستقیم توزیع سوخت
در این روش، میزان دریافت سوخت برای هر خودرو یا خانوار محدود میشد و رانندگان برای دریافت سهمیه بیشتر باید از سازوکارهای تعیینشده استفاده میکردند. این مدل به دلیل شباهت با توزیع کالاهای اساسی در دهه ۶۰، از سوی برخی منتقدان با عنوان «صف شیر» توصیف شد.
پیشنهاد دوم: تخصیص بنزین به کد ملی
در این شیوه، سهمیه سوخت به فرد تعلق میگرفت، نه به خودرو. اجرای چنین طرحی میتوانست تفاوت میان افراد خودرودار و بدون خودرو را کاهش دهد، اما جزئیات اجرایی آن از جمله وضعیت خودروهای خانوادگی، خودروهای کاری و ناوگان حملونقل بهطور کامل شفاف نشده بود.
پیشنهاد سوم: افزایش نرخ سهمیه سوم بنزین (طرح نهایی)
در این مدل، سهمیه اول و دوم روی کارت شخصی خودرو حفظ میشود، اما مصرف خارج از سهمیه یا استفاده از کارت آزاد جایگاه با نرخ بالاتری محاسبه خواهد شد. این همان طرحی است که سرانجام توسط مسعود پزشکیان، رئیسجمهور در هفته دولت رونمایی شد و به تأیید نهایی رسید.
جزئیات کامل نرخهای جدید بنزین در شهریور ۱۴۰۵
سهمیه اول بنزین (یارانهای)
-
حجم: ۶۰ لیتر در ماه
-
قیمت هر لیتر: ۱,۵۰۰ تومان
-
شرایط: روی کارت سوخت شخصی خودرو شارژ میشود و تغییری در حجم یا نرخ آن رخ نداده است.
سهمیه دوم بنزین (نیمهیارانهای)
-
حجم: ۵۰ لیتر در ماه
-
قیمت هر لیتر: ۳,۰۰۰ تومان
-
شرایط: راننده پس از پایان سهمیه اول میتواند این حجم سوخت را با نرخ دوم دریافت کند.
➡️ مجموع سهمیههای یارانهای هر خودرو به ۱۱۰ لیتر در ماه میرسد.
سهمیه سوم بنزین (آزاد)
-
قیمت هر لیتر: ۱۰,۰۰۰ تومان (افزایش از ۵ به ۱۰ هزار تومان)
-
شرایط: پس از مصرف کامل ۱۱۰ لیتر سهمیه یارانهای، هر لیتر اضافی با نرخ ۱۰ هزار تومان محاسبه میشود. این نرخ برای کارت آزاد جایگاه نیز اعمال میشود.
کارت آزاد جایگاه چه تغییری میکند؟ معرفی طرح شناسهدار کردن سوخت
یکی از مهمترین بخشهای طرح جدید، تغییر در نحوه استفاده از کارت آزاد جایگاه است. تا پیش از این، رانندگانی که کارت سوخت شخصی همراه نداشتند یا سهمیه آنها تمام شده بود، از کارتهای آزاد موجود در جایگاهها استفاده میکردند که سقف مصرفی متفاوتی داشتند (معمولاً بین ۲۰ تا ۲۵ لیتر در هر نوبت).
اما شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی اعلام کرده است که طرح شناسهدار کردن کارت آزاد جایگاه را اجرایی میکند.
سامانه «مانا» چه نقشی دارد؟
محمدصادق عظیمیفر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش، در این باره توضیح داده است:
«با اجرای طرح جدید، اختیار استفاده از کارت آزاد از جایگاهدار گرفته میشود و به خود راننده منتقل خواهد شد.»
در این روش، راننده هنگام مراجعه به جایگاه، با کارت بانکی و کد ملی خود شناسایی میشود. اطلاعات فرد از طریق سامانه «مانا» استعلام میشود و پس از تأیید هویت، سامانه مشخص میکند:
-
چه میزان سوخت برای او قابل استفاده است
-
قیمت بنزین با چه نرخی برای او محاسبه میشود
به عبارت سادهتر، کارت آزاد جایگاه دیگر بهعنوان یک کارت مشترک با سقف ثابت برای همه افراد استفاده نخواهد شد؛ بلکه هر راننده بر اساس شناسه خود، امکان دریافت سوخت پیدا میکند. این روش برای رانندگانی که در سفر هستند یا کارت سوخت شخصی همراه ندارند، سازوکاری متفاوت و شفافتر ایجاد میکند.
تأثیر افزایش نرخ سهمیه سوم بر بازار خودرو و حملونقل
افزایش نرخ سهمیه سوم بنزین، زنجیرهای از تأثیرات را بر بازار خودرو، نرخ کرایه تاکسیهای اینترنتی و هزینههای حملونقل خواهد گذاشت. اگرچه دولت وعده داده که برای ناوگان عمومی و تاکسیهای اینترنتی، سهمیه متناسب با پیمایش در نظر گرفته میشود، اما همچنان نگرانیهایی درباره افزایش هزینههای سفرهای درونشهری و برونشهری وجود دارد.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که این تغییر میتواند به بهینهسازی مصرف سوخت و کاهش قاچاق بنزین کمک کند، اما در کوتاهمدت ممکن است فشار تورمی بر برخی اقشار جامعه وارد آورد.