کوروش خسروی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری اصفهان، در اجلاس ملی سرمایهگذاری تعاونیهای مسکن تأکید کرد که ایران در شرایط فعلی به مدلهای نوین اقتصادی در حوزه مسکن نیاز دارد. او گفت: «در اکوسیستم اقتصادی کشور و زیستبوم کارآفرینی، جای یک نوع جدید از تعاونیها بهشدت خالی است؛ تعاونیهایی که مأموریت اصلی آنها اجارهداری حرفهای باشد.»
حجم واحدهای خالی در اصفهان
بر اساس آمارهای رسمی، در شهر اصفهان حدود ۷۰ هزار واحد مسکونی خالی وجود دارد و این رقم در سطح استان به ۲۴۰ هزار واحد میرسد. در حالی که کشور با کمبود مسکن و فشار سنگین بر بازار اجاره مواجه است، این سرمایههای بلااستفاده میتوانند بهسرعت بهعنوان منبعی برای کاهش قیمت اجاره و افزایش دسترسی خانوارها به مسکن مناسب به کار گرفته شوند.
دلایل خالی ماندن املاک
معاون هماهنگی اقتصادی به دلایل زیر اشاره کرد:
- ترس از چالشهای حقوقی – مالکان نگران دعاوی قضایی و هزینههای قانونی هستند.
- مشکلات مالیاتی – عدم آگاهی از نحوه محاسبه مالیات بر اجاره میتواند مانع عرضه شود.
- نگرانی از تخریب ملک – برخی مالکان از آسیبهای احتمالی به ملک در طول دوره اجاره میترسند.
- دشواری تخلیه – فرآیند تخلیه مستأجران قبلی برای بسیاری از مالکان پیچیده است.
- ناآشنایی با سامانههای ثبت قرارداد – عدم دسترسی یا عدم تسلط به سامانههای دیجیتال باعث اجتناب از ورود به بازار اجاره میشود.
چرا تعاونیهای اجارهداری؟
خسروی گفت: «یک ساختار واسط میان مالکان و مستأجران ضروری است.» تعاونیهای اجارهداری حرفهای میتوانند این نقش را ایفا کنند:
- مدیریت کامل فرآیند – از عقد قرارداد، دریافت اجارهبها، نگهداری ملک تا تحویل مجدد.
- کاهش ریسک برای مالکان – تعاونی بهعنوان نماینده قانونی عمل میکند و مسئولیتهای حقوقی را بهصورت جمعی تقسیم میکند.
- بهبود شفافیت – استفاده از سامانههای دیجیتال برای ثبت قراردادها و پرداختها، اعتماد مالکان را جلب میکند.
مدل پیشنهادی: تعاونی تخصصی املاک و مستغلات
این تعاونیها شبیه صندوقهای املاک و مستغلات در بازار سرمایه هستند، اما در قالب تعاونی و با مشارکت مستقیم مردم شکل میگیرند. مزایای کلیدی:
| مزیت | توضیح |
|---|---|
| سرمایهگذاری جمعی | مالکان بهعنوان عضو، سهمی از سود اجاره دریافت میکنند. |
| مدیریت حرفهای | تیم متخصص تعاونی مسئول نگهداری، بازاریابی و اجارهگیری است. |
| کاهش هزینههای حقوقی | تعاونی بهعنوان طرف قرارداد، بار حقوقی را از دوش مالکان برمیدارد. |
| دسترسی به فناوری | سامانههای آنلاین برای ثبت قرارداد، دریافت پرداخت و گزارشگیری. |
پتانسیل اثرگذاری بر بازار اجاره
اگر تنها ۱۰‑۲۰ ٪ از واحدهای خالی به دلیل این موانع از بازار خارج شوند، میتوان حجم قابلتوجهی از مسکن را بهدست آورد که نقش مؤثری در کنترل قیمت اجاره دارد. حتی ۵ ٪ ورود واحدهای خالی استان (حدود ۱۲ هزار واحد) میتواند:
- کاهش فشار بر قیمت اجاره تا ۱۰‑۱۵ ٪
- افزایش عرضه مسکن برای جوانان و خانوادههای کمدرآمد
- بهبود گردش سرمایه در بخش مسکن
حمایتهای استانداری اصفهان
استاندار اصفهان اعلام کرد که استانداری آمادگی دارد از تیمها و فعالانی که قصد راهاندازی نخستین تعاونی اجارهداری مسکن را دارند، حمایت کند. این حمایت شامل:
- مشاوره حقوقی و مالی برای ثبت تعاونی
- تسهیل دسترسی به منابع مالی از طریق بانکها و صندوقهای سرمایهگذاری
- آموزش استفاده از سامانههای دیجیتال برای ثبت قرارداد و دریافت اجاره