افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی قیمتها در ماههای اخیر
در راسته قطعهفروشان، رفتوآمد مشتریان همچنان جریان دارد و مغازهها فعالاند. فروشندگان با وجود تغییرات قیمتی، تلاش میکنند پاسخگوی نیاز مراجعهکنندگان باشند و بازار را در مسیر معمول خود حفظ کنند.
افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی قیمت قطعات
نخستین گفتوگوی ما با آقای محمدی، از فروشندگان باسابقه این صنف، انجام شد. او درباره تغییرات اخیر بازار میگوید:
«در ماههای گذشته قیمت برخی قطعات افزایش داشته است. به طور میانگین میتوان گفت قیمتها حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بالا رفته و در بعضی موارد حتی به ۵۰ درصد هم رسیده است.»
به گفته او، بخشی از این افزایش به شرایط تولید و تأمین مواد اولیه بازمیگردد. برخی تولیدکنندگان اعلام کردهاند که در تأمین مواد اولیهای مانند محصولات پتروشیمی و فولاد با محدودیتهایی مواجه بودهاند.
پارادوکس بازار: کالا هست، اما توزیع نمیشود
آقای محمدی با اشاره به وضعیت عجیب بازار اضافه میکند:
«کالا در انبارها موجود است، اما توزیع بهشکل منظم و متناسب با نیاز بازار انجام نمیشود. انگار همه منتظرند تا ببینند قیمتها در سال جدید کجا میایستد. این یک رکود پنهان در دل فراوانی است.»
به گفته او، گاهی بازار در حالت انتظار قرار میگیرد تا وضعیت قیمتها مشخصتر شود، اما فعالیت متوقف نشده است.
افزایش تقاضا برای قطعات دست دوم
در ادامه به مغازه آقای باقری در خیابان امام خمینی رفتیم. او وضعیت بازار را اینگونه شرح میدهد:
«در کنار قطعات نو، تقاضا برای قطعات دست دوم هم بیشتر شده است. برخی مشتریان برای مدیریت هزینهها به این گزینه روی میآورند.»
به گفته او، قطعات دست دوم معمولاً از خودروهای اوراقی تهیه میشوند و قیمت آنها بر اساس میزان کارکرد و سلامت قطعه تعیین میشود.
رفتار پایان سال فروشندگان
آقای باقری درباره روند سالانه بازار نیز توضیح میدهد:
«طبق روال هر سال، از ماههای یازدهم و دوازدهم معمولاً فروشندگان کمتر تمایل به فروش گسترده دارند تا در سال جدید تکلیف قیمتها مشخص شود. این یعنی قطعه در انبار هست، اما برای فروش عرضه نمیشود؛ نوعی احتکار موقتی برای مدیریت ریسک قیمتی.»
او همچنین به تغییر رفتار برخی مشتریان اشاره میکند:
«برخی افراد ترجیح میدهند قطعه معیوب را تعمیر کنند. خوشبختانه در بسیاری از موارد امکان تعمیر وجود دارد و این موضوع به کاهش هزینهها کمک میکند.»
واردات قطعات دست دوم از کویت
در ادامه به سراغ آقای صمدی رفتیم که در زمینه فروش قطعات دست دوم فعالیت دارد. او میگوید:
«پیش از این تجربه واردات قطعات دست دوم از کویت را داشتهام. این واردات در سالهای گذشته بخشی از نیاز بازار را تأمین میکرد، اما در شرایط فعلی این مراودات کمتر شده است.»
با این وجود، او تأکید میکند که بازار داخلی همچنان فعال است.
مقایسه قیمت: از ۸۰۰ هزار تومان تا یک میلیون و 500 هزار تومان
آقای هاشمی، یکی دیگر از فروشندگان بازار، به مقایسه قیمت برخی قطعات اشاره میکند:
«برای مثال قطعهای که پیش از این حدود ۸۰۰ قیمت داشت، اکنون به حدود ۱۵۰۰ رسیده است.»
او معتقد است افزایش قیمتهایی که امسال رخ داده، روندی طبیعی در بازار محسوب میشود، اما تأکید میکند:
«نکته اینجاست که این افزایش قیمتها صرفاً ناشی از کمبود نیست؛ بلکه بسیاری از قطعات در انبارها موجود است اما با این استدلال که باید با قیمت جدید فروخته شود، وارد بازار نمیشود. این موضوع به روند طبیعی توزیع لطمه زده است.»
گزارش از یک صافکاری: قیمت سپر پراید
برای تکمیل این گزارش، سری نیز به یکی از صافکاریهای خیابان لالهزار زدیم. «اوس اصغر» که سالها در این حرفه فعالیت دارد، درباره تغییرات قیمت در قطعات بدنه خودرو میگوید:
«برای نمونه، سپر پراید که قبل از عید حدود سه میلیون تومان بود، حالا در برخی موارد تا حدود هفت میلیون تومان قیمت دارد.»
با این وجود او تأکید میکند که با همکاری میان صافکاران و فروشندگان، معمولاً راهکار مناسبی برای تعمیر خودروها پیدا میشود.
جمعبندی: وفور در انبار، توزیع محدود
در مجموع، مشاهدات میدانی نشان میدهد بازار قطعات خودرو با وجود افزایش قیمت برخی اقلام، همچنان فعال و پویاست. با این حال، چالش اصلی نه در کمبود قطعه، که در کندی توزیع و نوعی انتظار برای تعیین قیمتهای قطعی نهفته است.
پدیدهای که در آن کالا بهمقدار کافی در انبارها وجود دارد، اما بهدلایل مختلف وارد چرخه خردهفروشی نمیشود.
فروشندگان با تجربه و شناختی که از روندهای سالانه دارند، سعی میکنند شرایط را مدیریت کنند و مشتریان نیز با انتخاب میان قطعات نو، دست دوم یا تعمیر قطعه، متناسب با شرایط خود تصمیم میگیرند.
به نظر میرسد این بازار، همانند بسیاری از حوزههای اقتصادی، در حال تطبیق با شرایط جدید است و فعالان آن با اتکا به تجربه و همکاری متقابل، تلاش میکنند روند تأمین قطعات و خدمات فنی بدون وقفه ادامه یابد، هرچند که تا رفع تناقض «وفور در انبار ـ توزیع محدود» راه قابلتوجهی باقی مانده است.
