ریسباف؛ دومین کارخانه ریسندگی اصفهان با معماری دوران پهلوی
به گزارش خبرگزاری فارس از اصفهان، کارخانه ریسباف، دومین کارخانه ریسندگی اصفهان بود که در بهمنماه ۱۳۱۱ با بهرهگیری از معماری شاخص دوران پهلوی احداث شد. این مجموعه صنعتی-تاریخی، به دلیل بدهیهای مالی، تحت مالکیت بانک ملی درآمد و سالها در هالهای از ابهام باقی ماند.
ریسباف امروز تنها بازمانده صنعت نساجی و تنها کارخانهای است که از زمانهای دور در اصفهان به یادگار مانده است. این بنا از لحاظ تاریخی قدمتی بالغ بر ۹۰ سال دارد و روایتگر بخش مهمی از تاریخ صنعتی شدن ایران در دوران معاصر محسوب میشود.
سرگذشت پرپیچوخم ریسباف؛ از تعطیلی تا تصمیم برای تبدیل به موزه
با نگاهی به سرگذشت این کارخانه میتوان گفت از زمان تصمیمگیری برای تبدیل این کارخانه قدیمی به موزه و تغییر کاربری آن، زمان زیادی میگذرد. اواخر دهه ۸۰ بود که تلاشها برای تبدیل این کارخانه به یک فضای فرهنگی آغاز شد.
در نهایت، دیماه ۱۳۹۵، قرارداد واگذاری کارخانه ریسباف اصفهان از سوی بانک ملی به وزارت راه و شهرسازی با حضور عباس آخوندی (وزیر وقت راه و شهرسازی)، رسول زرگرپور (استاندار اصفهان) و مدیرعامل بانک ملی امضا شد تا عملیات تغییر کاربری و تبدیل آن به موزه، در شکل رسمی به حرکت خود ادامه دهد.
شکسته شدن طلسم مالکیت؛ توافق تاریخی میراث فرهنگی، استانداری و شهرداری
در سالهای اخیر، میراث فرهنگی، شهرداری و استانداری اصفهان پیگیریهای مکرری انجام دادند تا این کارخانه را به موزه بزرگ اصفهان تبدیل کنند. سرانجام این طلسم پس از سالها با توافق و تعامل سه نهاد مذکور با بانک ملی شکسته شد تا رؤیای زنده شدن ریسباف و تبدیل کاربری آن به فضای فرهنگی محقق شود.
اکنون تنها بازمانده کارخانجات ریسندگی نصفجهان، در مسیر پیشرفت و شکوفایی قرار گرفته است و قرار است به یکی از شاخصترین جاذبههای گردشگری فرهنگی اصفهان تبدیل شود.
اصفهان به قطب تمدنی سایتموزههای جهان تبدیل میشود
سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، اصفهان را قطب تمدنی و فرهنگی ایران خواند و بر تعیینتکلیف و احیای مجموعه تاریخی ریسباف تأکید کرد.
به گفته وی:
«مجموعه ریسباف یکی از مهمترین ظرفیتهای فرهنگی کشور است که باید با مشارکت بخش خصوصی و حمایت مدیریت استان، از وضعیت فعلی خارج شده و به بزرگترین سایتموزه کشور با استانداردهای جهانی تبدیل شود تا این مکان به کانونی برای روایت هویت و تمدن ایرانی بدل گردد.»
ریسباف؛ نمادی از میراث صنعتی ایران در فهرست آثار ملی
امیر کرمزاده، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان، با اشاره به اهمیت ملی پروژه ریسباف میگوید:
«امروز ریسباف صرفاً یک بنای تاریخی یا یک کارخانه قدیمی نیست، بلکه بخشی از حافظه تاریخی اصفهان و نمادی از میراث صنعتی ایران به شمار میرود و به همین دلیل احیای آن از مهمترین پروژههای میراثفرهنگی کشور محسوب میشود.»
وی ادامه داد:
«پس از تعیین تکلیف مالکیت این مجموعه و فراهم شدن بسترهای قانونی لازم، شرایط برای ورود به مرحله اجرایی احیا و بهرهبرداری فرهنگی از ریسباف فراهم شده و تلاش میشود با استفاده از ظرفیتهای ملی، استانی و بخش خصوصی، روند تبدیل این مجموعه به یک سایتموزه شاخص با شتاب بیشتری دنبال شود.»
کرمزاده با تأکید بر اینکه هویت صنعتی ریسباف باید در فرآیند موزهای شدن آن حفظ شود، افزود:
«یکی از مهمترین اصول موردتوجه در طراحی و بهرهبرداری این مجموعه، صیانت از اصالت تاریخی بنا و روایت تاریخ صنعت، تولید، کار و زندگی اجتماعی در اصفهان معاصر است تا بازدیدکنندگان با بخشی از روند شکلگیری تمدن صنعتی کشور آشنا شوند.»
ریسباف به یک مجموعه زنده فرهنگی تبدیل میشود
مدیرکل میراثفرهنگی استان اصفهان تصریح کرد:
«برنامهریزیهای انجامشده بر این مبنا استوار است که ریسباف به یک مجموعه زنده فرهنگی تبدیل شود؛ مجموعهای که در کنار کارکرد موزهای، ظرفیت میزبانی رویدادهای علمی، فرهنگی، هنری و گردشگری را نیز داشته باشد و بتواند به یکی از مهمترین مقاصد بازدید فرهنگی کشور تبدیل شود.»
وی تأکید کرد که با حمایت وزارت میراثفرهنگی، همکاری مدیریت استان و مشارکت بخش خصوصی، چشمانداز پیشبینیشده برای ریسباف دستیافتنی است.
ریسباف روایتگر تاریخ، فرهنگ، تمدن و هویت ایران میشود
مهدی جمالینژاد، استاندار اصفهان، با اشاره به اهمیت راهبردی پروژه ریسباف گفت:
«مجموعه تاریخی ریسباف ظرفیتی کمنظیر در کشور و حتی در سطح بینالمللی است که میتواند به یکی از فاخرترین موزههای ایران تبدیل شود.»
وی ادامه داد:
«نگاه مدیریت استان این است که ریسباف صرفاً یک موزه شهری یا استانی نباشد، بلکه به یک مجموعه فرهنگی و موزهای در تراز ملی تبدیل شود؛ مجموعهای که بتواند روایتگر تاریخ، فرهنگ، تمدن و هویت ایران باشد و نقش یک دایرةالمعارف زنده فرهنگی را ایفا کند.»
جمالینژاد افزود:
«پس از واگذاری این مجموعه از بانک ملی به وزارت میراثفرهنگی، فرصت ارزشمندی برای تحقق این چشمانداز فراهم شده است و جلسات متعددی با وزیر میراثفرهنگی برای تسریع روند احیا و بهرهبرداری از این مجموعه برگزار شده است.»
استاندار اصفهان تصریح کرد:
«یکی از پیشنهادهای مطرحشده، برگزاری فراخوانی بینالمللی با حضور طراحان، معماران، صاحبنظران و اندیشمندان حوزه موزهداری و میراثفرهنگی است تا بهترین الگوی بهرهبرداری از این مجموعه انتخاب شود و پروژه با مشارکت بخش خصوصی و در بالاترین سطح کیفی اجرا شود.»
ثبت ملی ریسباف و خریداری در دولت یازدهم
ریسباف را میتوان دومین کارخانه ریسندگی اصفهان و اولین محصول کار و سرمایه جمعی مردم اصفهان نامید. این بنای تاریخی که بانک ملی مالکیت آن را بر عهده داشت، در تاریخ ۸ مرداد ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۶۰۱۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
در نهایت، در دولت یازدهم و با تلاش وزارت راه و شهرسازی، شرکت عمران و بهسازی شهری ایران و مسئولان استانی خریداری شد تا مرمت و بهرهبرداری از آن با هدف احیای این اثر ارزشمند و ایجاد فضای فرهنگی، تفریحی و اجتماعی آغاز شود.
جمعبندی؛ ریسباف، مقصد جدید گردشگری فرهنگی ایران
کارخانه تاریخی ریسباف اصفهان، پس از سالها انتظار و کشمکشهای مالکیتی، سرانجام در مسیر احیا و تبدیل به بزرگترین سایتموزه صنعتی کشور قرار گرفته است. این پروژه با حمایت وزارت میراثفرهنگی، استانداری اصفهان، شهرداری و مشارکت بخش خصوصی، میتواند به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری فرهنگی ایران و حتی منطقه تبدیل شود.
ریسباف نهتنها روایتگر تاریخ صنعت نساجی ایران است، بلکه میتواند به محلی برای بازتعریف هویت صنعتی و تمدنی کشور در دوران معاصر تبدیل شود.
| کلمات کلیدی اصلی | ، ، ، ، |
