شتاب بیسابقه رشد قیمت لوازم خانگی؛ تورم ماهانه ۹.۷ درصد
آخرین دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد که تورم ماهانه لوازم خانگی در خردادماه به ۹.۷ درصد رسیده است؛ این در حالی است که تورم ماهانه کل کشور ۵.۹ درصد ثبت شده است. اختلاف ۳.۸ واحد درصدی، حکایت از رشد سرسامآور قیمتها در این بخش دارد.
در شاخص تورم نقطهبهنقطه (نسبت به خرداد سال گذشته) نیز وضعیت بحرانیتر است. بر اساس آمار، تورم نقطهبهنقطه کل کشور ۸۸.۶ درصد اعلام شده، اما این عدد برای لوازم خانگی به سطح هشداردهنده ۱۱۱.۱ درصد رسیده است. به بیان ساده، یک خانوار برای خرید یک کالای مشابه نسبت به سال قبل، بیش از دو برابر هزینه پرداخت میکند که فشار مضاعفی بر سبد هزینه خانوارها وارد کرده است.
هشدار رئیس اتحادیه لوازم خانگی اصفهان: کارخانهها هر سه ماه یکبار نرخها را تغییر میدهند
علیرضا قندی، رئیس اتحادیه لوازم خانگی اصفهان، در گفتوگو با خبرنگار ما، مهمترین دلیل این بیثباتی قیمت را افزایش پی در پی نرخها از سوی تولیدکنندگان دانست و گفت:
«متأسفانه کارخانههای لوازم خانگی هر سه ماه یکبار اقدام به افزایش قیمت محصولات خود میکنند. این رویه باعث سردرگمی خانوادهها و فروشندگان شده و برنامهریزی برای خرید را برای مردم غیرممکن کرده است.»
علت اصلی گرانی لوازم خانگی چیست؟
به گفته قندی، افزایش هزینههای تولید و نوسانات شدید قیمت مواد اولیه، عامل اصلی این رشد قیمت است. او به سه عامل کلیدی زیر اشاره کرد:
-
افزایش قیمت ورقهای فولادی و مواد پتروشیمی: تأمین این اقلام با قیمت آزاد، هزینه تمامشده کالا را به شدت بالا برده است.
-
افزایش هزینههای جانبی تولید: رشد حقوق کارگران، بیمه و سایر هزینههای سربار، کارخانهداران را ناچار به تعدیل نرخها کرده است.
-
مشکلات واردات و ترخیص کالا: دشواری در تأمین قطعات و مواد اولیه از گمرکات، منجر به ایجاد افزایشهای کاذب در بازار شده است.
قندی تأکید کرد که اگر مواد اولیه با قیمت مناسبتر در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد، امکان کنترل نسبی قیمت لوازم خانگی وجود خواهد داشت.
سنت خرید جهیزیه کمرنگ شد؛ رکود در بازار لوازم خانگی
یکی از پیامدهای تلخ این افزایش قیمتها، تأثیر آن بر سنتهای اجتماعی و فرهنگ خرید ایرانیان است. رئیس اتحادیه لوازم خانگی اصفهان در این باره اظهار داشت:
«دیگر خبری از خرید زودهنگام جهیزیه مانند گذشته نیست. بسیاری از خانوادهها توان تهیه وسایل اولیه منزل را ندارند و در برخی موارد، مجبور شدهاند کالاهای خریداریشده را برای تأمین مخارج روزمره بفروشند.»
این روند نهتنها باعث کاهش شدید تقاضا در بازار لوازم خانگی شده، بلکه برگزاری مراسم عروسی و خرید وسایل نو برای خانههای جدید را نیز به شدت کاهش داده است. به عبارت دیگر، بازار با یک رکود تورمی مواجه شده است؛ یعنی هم قیمتها بالا رفته و هم حجم معاملات به شدت افت کرده است.
نبود شفافیت در قیمتگذاری؛ بزرگترین چالش صنعت
کارشناسان اقتصادی معتقدند که مشکل اصلی صنعت لوازم خانگی، صرفاً افزایش هزینههای تولید نیست، بلکه شفاف نبودن سازوکار قیمتگذاری و ضعف نظارت بر بازار است.
در شرایط کنونی، مشخص نیست که نهادهای نظارتی بر چه مبنایی افزایشهای دورهای کارخانهها را رصد میکنند و آیا سقف مشخصی برای این افزایشها تعریف شده است یا خیر. این ابهام، هم مصرفکننده را در تاریکی نگه داشته و هم سیاستگذار را از اثرات واقعی تصمیمات خود بیخبر کرده است.
مهمترین مطالبه امروز فعالان بازار و مصرفکنندگان، تدوین یک فرمول شفاف قیمتگذاری و ارائه یک راهبرد روشن برای مدیریت این صنعت است؛ راهبردی که بتواند میان منافع تولیدکننده، توان خرید مصرفکننده و اهداف کلان اقتصادی تعادل برقرار کند.
