به گزارش تیمچه؛ به نقل از ایسنا، شهرام معینی، عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه اصفهان، اظهار کرد: امروز اقتصاد ایران، زاییده سه عامل تحریم، جنگ نظامی و محاصره دریایی است. تحریمها تأثیرهای گستردهای بر پیکره اقتصاد تحمیل کرده و جنگ نیز آسیبهای ملموسی به زیرساختها وارد نموده است.
وی با ذکر یک مثال گفت: بخشهایی از کارخانه فولاد مبارکه اصفهان هدف حمله قرار گرفته و همزمان، صنایع پتروشیمی در ماهشهر و عسلویه با بحران تأمین زیرساختهای حیاتی مواجه شدهاند.
محاصره اقتصادی و چالش واردات
معینی افزود: محاصره اقتصادی نیز همچون دیگر عوامل، بر وضعیت اقتصادی تأثیرگذار بوده است. علاوه بر صادرات نفت، واردات کالاهای مصرفی و واسطهای نیز با چالش مواجه شده است.
وی توضیح داد: اگر فرض کنیم کالایی نظیر روغن خوراکی با کمبود مواجه شود، واکنشها به دو شکل بروز مییابد؛ نخست اینکه کالا در انبارها ذخیره و عرضه نمیشود که این امر منجر به افزایش قیمت و کاهش مصرف میشود. همزمان، خانوادهها پیش از آگاهی از ریشه بحران، به محض درک موضوع، به سمت صرفهجویی و ملاحظه در مصرف روی میآورند.
عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان ادامه داد: صرفهجوییهای خرد در هر خانه، گاه معادل مقدار کالایی است که یک فرد احتکار کرده است. از اینرو، اطمینانبخشی به جامعه درباره وجود کالا به اندازه کافی و یادآوری ضرورت مصرف بهینه، پیش از وقوع بحران، اهمیت ویژهای دارد.
راهکارهای جلوگیری از تعدیل نیرو
معینی درباره مسئله تعدیل نیرو بیان کرد: در برخی موارد، میتوان با ارائه مشوقهایی همچون تسهیلات، وامهای کمبهره یا تعویق در پرداخت مالیاتها، از این روند جلوگیری کرد. البته شناسایی دقیق واحدهای صنعتی و سنجش توانایی آنها برای بازگشت به چرخه تولید، پیششرط این اقدام است.
وی تأکید کرد: نکته بنیادین، دستیابی به اجماعی سهجانبه میان «دولت»، «صنایع و کارفرمایان» و «کارگران» است. این همافزایی، نیازمند گذشت و همدلی از سوی تمام ذینفعان است تا بتوان چالشهای فعلی را با موفقیت پشت سر گذاشت.
کاهش صادرات نفت و توقف سرمایهگذاری
این استاد دانشگاه با اشاره به تغییر ساختار درآمدی کشور گفت: پیشتر سهم صادرات نفت روزانه حدود ۳.۵ میلیون بشکه بود. این درآمد صرف واردات مواد غذایی، دارو و کالاهای واسطهای برای چرخش کارخانهها میشد. مابقی این درآمد، فرصتی طلایی برای سرمایهگذاری در بخش ماشینآلات صنعتی و توسعه زیرساختها بود که اکنون با چالشهای جدی روبهرو شده است.
معینی افزود: از دهه ۹۰، همزمان با کاهش صادرات نفت به حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز، خالص سرمایهگذاری در کشور به صفر رسید. اگرچه تأسیس کارخانههای جدید ممکن بود، اما استهلاک کارخانههای قدیمیتر همزمان رخ میداد. در شرایط تحریم، سرمایهگذاریها تنها در حد جبران استهلاکها باقی ماند.
نیاز ۲۰ میلیارد دلاری برای بازسازی زیرساختها
وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر، برای بازسازی زیرساختهای آسیبدیده در ماهشهر و عسلویه و احیای صنایع متضرر، حداقل به ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار سرمایه نیاز است.
نقش رسانهها در مدیریت بحران اقتصادی
معینی با تأکید بر نقش رسانهها تصریح کرد: تمامی قوای سهگانه، رسانهها و مسئولان موظفند در مخابره اطلاعات صحیح، بهویژه در حوزه اقتصاد، کوشا باشند. این تلاش نهتنها از انتشار اخبار غیرموثق جلوگیری میکند، بلکه درک ضرورت صرفهجویی را در میان مردم تقویت مینماید.
وی افزود: نقش رسانهها در بازسازی اعتماد عمومی و ترویج فرهنگ مصرف بهینه، بهعنوان یکی از ارکان اصلی مقابله با احتکار و بیثباتی در بازار، بیش از هر زمان دیگری برجسته است
