گفتوگو با مهدی طغیانی، نماینده اصفهان و ورزنه در مجلس شورای اسلامی
مهدی طغیانی، از نمایندگانی که روند تعیینتکلیف ریسباف را از نزدیک پیگیری کرده، معتقد است انتقال مالکیت به وزارت میراث فرهنگی، نتیجه پیگیریهای مستمر برای خروج پرونده از اختلافات بیندستگاهی بوده است. او در این گفتوگوی تفصیلی، از سابقه ایده موزهای، اختلافات مالکیتی، نقش شهرداری و چالش اصلی یعنی مدل مالی و مدیریتی سخن گفته است.
طغیانی: برای ریسباف موزهای در شأن اصفهان میخواهیم، نه یک کاربری معمولی
ایده تبدیل ریسباف به موزه از چه زمانی مطرح شد و چه نوع موزهای مدنظر بود؟
موضوع ریسباف قدیمی است. در مقاطع مختلف، عناوینی مانند موزه بزرگ اصفهان، موزه منطقهای، موزه نساجی، فرش، صنایع دستی و حتی موزه جهان اسلام مطرح شد. اما نکته مشترک همه این پیشنهادها، موزهای شدن ریسباف بود. اصفهان خود یک شهر موزه است، اما موزهای در تراز شهرهای بزرگ تاریخی جهان ندارد. ریسباف میتواند این خلأ را پر کند.
از ورود به مجلس تا حل اختلاف مالکیت
از چه مقطعی وارد پیگیری ریسباف شدید؟
از سال ۱۳۹۸ که وارد مجلس شدم، موضوع ریسباف را جدی پیگیری کردم. ایده موزه شدن برای من جذاب بود و زمان گذاشتم. البته در این مسیر، ایدههای دیگری مثل پارک فناوری مالی و بانکی هم مطرح شد، اما اصل بر موزهای بودن مجموعه بود.
مسئله مالکیت چه نقشی در طولانیشدن این پرونده داشت؟
مالک قبلی نگاه صرفاً ملکی داشت و تمایلی به کاربری موزهای نداشت. همچنین اختلاف حقوقی میان شرکت بازآفرینی شهری (وزارت راه) و بانک وجود داشت که بخشی از پول معامله و مسائل مربوط به اراضی فریبورگ حل نشده بود. ما نامهای به معاون حقوقی رئیسجمهور نوشتیم و نهایتاً در دولت شهید رئیسی، مالکیت به وزارت میراث فرهنگی منتقل شد.
نقش شهرداری اصفهان در احیای ریسباف
شهرداری اصفهان چه نقشی میتواند در این مرحله داشته باشد؟
شهرداری بهترین گزینه برای مدیریت این پروژه است، چون تجربه خوبی در حوزه فضاهای عمومی و فرهنگی دارد. اما باید منابع مالی آن تأمین شود. مثلاً از ظرفیتهای کمیسیون ماده ۵ یا الحاقات شهری میتوان برای تأمین بودجه استفاده کرد.
آیا فقط بحث منابع است یا تجربه مدیریتی هم مهم است؟
هر دو. امروز امکانات دولت محدود است. حتی در کتابخانهها، عملکرد شهرداری در بسیاری موارد بهتر از دولت بوده است. پس وقتی مجموعهای به بزرگی ریسباف مطرح است، باید دید کدام نهاد توانایی اداره و نگهداری آن را دارد. تحویل ساختمان کافی نیست؛ مهم اداره پایدار آن است.
از مالکیت تا مدل اجرایی و مالی؛ گام بعدی ریسباف
به نظر میرسد بحث از مالکیت عبور کرده و اکنون به مدل مدیریت و تأمین مالی رسیده است. نظر شما چیست؟
دقیقاً. مالکیت حل شده، اما مدل اداره و تأمین هزینه همچنان مبهم است. یک موزه بزرگ فقط با مرمت اولیه اداره نمیشود؛ هزینههای نگهداری سالانه سنگین است. اگر شهرداری، دولت، بخش خصوصی یا خیریه وارد شوند، باید برنامه مالی و اجرایی شفاف داشته باشند. از اینجا به بعد، دیگر سخن از ایده کافی نیست؛ باید با عدد و برنامه جلو رفت.
خلاصه وضعیت ریسباف در یک نگاه
| موضوع | وضعیت |
|---|---|
| مالکیت | انتقال به وزارت میراث فرهنگی |
| کاربری پیشنهادی | موزه (با رویکردهای مختلف) |
| گره فعلی | مدل تأمین مالی و مدیریت اجرایی |
| گزینه پیشنهادی | مشارکت شهرداری با پشتیبانی منابع قانونی |
| چالش اصلی | هزینههای نگهداری و بهرهبرداری پایدار |
کلام پایانی
ریسباف اصفهان، بهعنوان یکی از ارزشمندترین آثار میراث صنعتی ایران، پس از سالها کشمکش مالکیتی، اکنون در آستانه یک تصمیم سرنوشتساز قرار دارد. نگاه صرفاً ملکی به این مجموعه، پاسخگوی نیاز تاریخی و فرهنگی اصفهان نیست. آنچه امروز بیش از هر چیز ضرورت دارد، ارائه یک مدل اجرایی‑مالی شفاف با مشارکت نهادهای توانمند مانند شهرداری، برای تبدیل ریسباف به موزهای در تراز جهانی است.
