تولید هست، اما گران!
جعفری در ابتدا تأکید کرد که مشکل از کمبود تولید نیست. او با اشاره به آمارهای رسمی گفت:
«ایران سالانه حدود ۹۵۰ هزار تن گوشت قرمز تولید میکند. سهم استان اصفهان در بخش دام سبک و سنگین، چیزی در حدود ۷۵ هزار تن است. ما هر سال شاهد رشد ۵ تا ۱۰ درصدی تولید هستیم، البته این عدد بسته به شرایط مراتع و علوفه متغیر است.»
اما مشکل از جایی شروع شد که سیاستهای ارزی تغییر کرد. به گفته جعفری:
«با حذف نرخ ارز ترجیحی و افزایش آن از ۲۶ هزار و ۵۰۰ تومان به ارقام بسیار بالاتر، هزینههای تولید مثل دارو، واکسن و نهادههای دامی جهش پیدا کرد. این اتفاق، سرمایه در گردش دامداران را به سرعت نابود کرد.»
فاجعهای به نام کشتار زودهنگام
یکی از هشداردهندهترین نکاتی که جعفری به آن اشاره کرد، کشتار زودهنگام دامهای پرواری است. او توضیح داد:
«وقتی هزینه نگهداری دام به خاطر تورم ارزی بالا میرود و نقدینگی دامدار تمام میشود، راهی جز فروش و کشتار دامها پیش از رسیدن به وزن ایدهآل ندارد. این یعنی ما داریم سرمایههای مولد خود را مصرف میکنیم و آینده تولید را نابود میکنیم.»
قیمت گوشت در ایران ارزانترین است؛ اما مردم نمیخرند!
جعفری با طرح یک پارادوکس جالب گفت:
«طبق آمارهای جهانی، ایران همچنان جزو ۱۰ کشور اول با ارزانترین قیمت گوشت قرمز است و در محصولات لبنی هم رتبه اول ارزانی را دارد. اما متأسفانه به خاطر عدم توازن درآمد و هزینه، این ارزانی در سفره مردم حس نمیشود.»
او دلیل این ناهماهنگی را «دلارزه شدن هزینهها» دانست و افزود:
«هزینههای زندگی مردم دلاریزه شده، اما درآمدشان همچنان ریالی است. این فاصله طبقاتی، قدرت خرید را به شدت کاهش داده است.»
جعفری با اشاره به کاهش سرانه مصرف مرغ گفت:
«مصرف سرانه مرغ از ۳۵ کیلوگرم به حدود ۲۵ کیلوگرم رسیده، یعنی کاهش ۱۰ کیلوگرمی در سبد پروتئینی هر خانوار. این یعنی تولیدات باکیفیت ما، دیگر مشتری توانمند در داخل ندارد.»
صادرات؛ راه نجات یا تهدید؟
برخی نگرانند که صادرات دام زنده، بازار داخلی را با کمبود مواجه کند. اما جعفری این نگرانی را رد کرد:
«صادرات دام زنده و بهویژه تلیسه باردار، در شرایط فعلی تهدیدی برای بازار نیست؛ چون ما در صنعت دامپروری با مازاد تولید مواجه هستیم. خروج این دامهای مازاد، نهتنها مشکلی ایجاد نمیکند، بلکه به تعادل بازار کمک میکند.»
با این حال، او تأکید کرد که فقط لغو ممنوعیت صادرات کافی نیست:
«صادرات یک فرآیند پیچیده و زمانبر است که به بازاریابی حرفهای، برندینگ و نفوذ در بازارهای جهانی نیاز دارد. این اتفاق یکشبه رخ نمیدهد.»
جعفری به مازاد تولید شیر خشک و کره هم اشاره کرد و گفت:
«به دلیل تحریمها و نبود زیرساختهای بازاریابی بینالمللی، این محصولات در انبارها دپو شدهاند و سرمایه تولیدکننده را قفل کردهاند. صادرات فقط وقتی مفید است که تسهیلگری واقعی صورت گیرد، نه اینکه با بروکراسیهای تحمیلی، همان روزنهها را هم ببندیم.»
حمایت در انتهای زنجیره، کمفایده است
جعفری در پایان، سیاستهای حمایتی دولت را نقد کرد:
«دولت به جای حمایت از مصرفکننده در انتهای زنجیره (مثل یارانههای نقدی که اغلب هدفمند نیست)، باید در ابتدای چرخه تولید هزینه کند.»
او با اشاره به طرحهایی مثل «کارت پروتئین» که اجرایی نشد، گفت:
«اگر قیمت گوشت از هزینه تمامشده تولید پایینتر برود، دامدار مجبور به توقف فعالیت میشود. این یعنی ورشکستگی بخش تولید که در نهایت با کاهش عرضه، قیمتها را باز هم بالا میبرد.»
جعفری تأکید کرد که برای حفظ امنیت غذایی، دولت باید حمایتهای خود را از پولپاشی به سمت تأمین نهادهها و تسهیلات سرمایه در گردش هدایت کند.
